866.jpgΚάθε φορά, στην περίοδο των Ελευθερίων, οι συντάκτες του προγράμματος, έψαχναν μανιωδώς για παλιά έγγραφα, τα οποία θα μπορούσαν να συμβάλουν στην ιστορική μνήμη της πόλης, να εμπλουτίσουν το έντυπο πρόγραμμα!Φέτος, δεν έγινε τίποτα! Ξεπατικοτούρα από το Διαδίκτυο και ένας αχταρμάς χωρίς αντίκρυσμα! Το χειρότερο έντυπο, από την έναρξη των Ελευθερίων! Και δεν φταίνε οι τυπογράφοι! Αυτά τους δίνουν, αυτά τυπώνουν!

Κι επειδή εμείς στην Παρέμβαση γιορτάζουμε τα Ελευθέρια, τελείως ελεύθεροι, συμβάλουμε στην ιστορική μνήμη, με ένα πραγματικό ντοκουμέντο!

Με ιδιαίτερη συγκίνηση, πήραμε στα χέρια μας και κρατήσαμε ένα περιοδικό του 1928! Το πρώτο τεύχος του ΑΡΧΕΙΟΥ ΤΟΥ ΠΟΝΤΟΥ! Η συγκίνησή μας έγινε ακόμη μεγαλύτερη, ανοίγοντας την πρώτη σελίδα!

Κείμενο του μακαριστού Κομοτηναίου Μητροπολίτη Χρύσανθου, ο οποίος υπογράφει ως Μητροπολίτης Τραπεζούντας καθώς δεν είχε γίνει ακόμη Αρχιεπίσκοπος!

Το υπογράφει, ως πρόεδρος της Επιτροπής που είχε αναλάβει τη σύνταξη του περιοδικού! Με μεγάλη μας χαρά, το προσφέρουμε στους αναγνώστες και τη γενέθλια πόλη του!

Η μεγάλη εθνική καταστροφή είχεν ως αποτέλεσμα και την ολοσχερή εκρίζωσιν του Eλληνισμού του Πόντου. Ελληνικαί πόλεις αριθμούσαι βίον- συνεχή και αμετάπτωτον εικοσιεπτά όλων αιώνων ανεστατώθησαν. Ιδρύματα υπερηφάνως υψούμενα ως αψευδή μνημεία της ενδόξου σταδιοδρομίας και του αρχαίου και του μεσαιωνικού ‘Ελληνισμού κατέπεσαν. Και εκ του όλου πληθυσμού μόλις κάτι περισσότερο από το ήμισυ διασωθέν από την τεραστίαν φθοράν εγκατεστάθη εις την ελευθέραν ‘Ελλάδα.Ό λαός του Πόντου απομακρυσμένος και απομονωμέ­νος σχεδόν εις την εσχατιάν του Ευξείνου ανέπτυξεν ίδιον κοινωνικόν βίον με εκδηλώσεις διαφόρους από τα άλλα τμήματα της ελληνικής φυλής. Εδημιούργησε θρύλους, παραδόσεις, δοξασίας και προ παντός διεμόρφωσεν ίδιον διαλεκτικόν ιδίωμα, το όποιον περιέσωσε μεν δια των αιώνων πολυτιμότατον γλωσσικόν θησαυρόν της αρχαιότητος, αλλά δια των φωνητικών αλλοιώσεων, των γραμμα­τικών μεταβολών και της ιδιορρύθμου συντακτικής πλοκής απεμακρύνθη τόσον πολύ από τα άλλα νεοελληνικά ιδιώ­ματα, ώστε να προσπίπτει εις την ακοήν των άλλων Ελλήνων ως γλώσσα ακατανόητος και ξένη.Εν τούτοις ό λαός ούτος έμεινε κατά βάθος ακραι­φνής, γνήσιος ελληνικός με τεκμήρια της ευγενείας του τοσούτον φανερά, ώστε και υπό των ιστορικών, οι όποιοι έθεσαν υπό αμφισβήτησιν την γνησιότητα της καταγωγής των λοιπών Ελλήνων και δη ο Φαλμεράυερ, να αναγνω­ρίζεται ως ό μόνος γνήσιος απόγονος των αρχαίων θαλασ­σοπόρων ‘Ιώνων.Και πράγματι κανέν άλλο διαλεκτικόν ιδίωμα δεν διασώζει εκ του αρχαίου θησαυρού τόσα αρχαιοπρεπή στοιχεία, όσα ή διάλεκτος του Πόντου. Τα δημοτικά τρα­γούδια και αι παραδόσεις του Πόντου βρίθουν από ανα­μνήσεις της μεσαιωνικής μας αυτοκρατορίας, οποίας μάτην αναζητεί κανείς εις τα λοιπά τμήματα της Ελλάδος. Εις τα τραγούδια αυτά προ πάντων κατοπτρίζεται η ελλη­νική ψυχή, διαλάμπουν οι φυλετικοί χαρακτήρες, η λατρεία της φύσεως και του κάλλους, η αγάπη προς την ελευθερίαν, η φιλοτιμία, η ευγένεια. Η μελέτη αυτών εν αντι­παραβολή προς τα άσματα των λοιπών τμημάτων της Ελλάδος καταδεικνύει την εθνικήν ενότητα, την οποίαν ούτε αι αποστάσεις ούτε αι ιστορικαί περιπέτειαι ούτε αι πολιτικαί αυθαιρεσίαι ηδυνήθησαν να διασπάσουν.Αλλ’ από της εθνικής καταστροφής μεταβάλλονται οι ιστορικοί όροι. Οι Πόντιοι εγκατεσπαρμένοι εις διάφορα μέρη της Ελλάδος από του Ταϋγέτου μέχρι των ακρω­ρειών του Ορβήλου και της Ροδόπης έρχονται εις συνάφειαν προς τους αυτόχθονας και τους άλλους προσφυγικούς εκ Μικράς Ασίας, Ανατολικής Θράκης και Βουλγαρίας πληθυσμούς. Το αποτέλεσμα της προσεγγίσεως ταύτης και επιμειξίας θα είναι αναγκαίως η αφομοίωσις του ασθενε­στέρου στοιχείου υπό του ισχυροτέρου, η μοιραία συν τω χρόνω αλλοίωσις των χαρακτηριστικών γνωρισμάτων της γλώσσης και όλων των λαογραφικών στοιχείων, του κοινωνικού και πνευματικού εν γένει βίου.Θα ήτο μεγάλη η ζημία της γλωσσικής και λαογραφικής επιστήμης, εάν αφήνετο να απολεσθή όλος αυτός ο ιστορικός εθνικός πλούτος προτού να μελετηθεί και κριθεί προσηκόντως. Και βαθύτατος θα ήτο και ο πόνος των Ποντίων λογίων, εάν δεν θα ηδύναντο να διασώσουν τουλάχιστον την ιστορίαν της πατρίδος των.Δια τούτο κατά κοινόν και διακαή πόθον των απανταχού Ποντίων ή εν Αθήναις Επιτροπή Ποντιακών Μελετών απεφάσισε να περισυλλέξη, μελετήση και δημοσιεύση τον ιστορικόν, λαογραφικόν και γλωσσικόν θησαυρόν του Πόντου. Όργανον της Επιτροπής είναι το Αρχείον Πόντου.Το περιοδικόν τούτο σύγγραμμα θα περιέχη ιστορικάς, αρχαιολογικάς, τοπογραφικάς και άλλας συναφείς μελέ­τας δυναμένας να διαφωτίσουν τον μακραίωνα βίον του ποντιακου Ελληνισμού. Θα αποθησαυρίση τα δημώδη άσματα, τας παροιμίας, τα έθιμα και τας παραδόσεις και θα ερμηνεύση αυτάς. Θα προσπαθήση να περισώση την μουσικήν και ό,τι άλλο εκ της λαϊκής τέχνης είναι δυνατόν  να περισωθή. Και θα φροντίση να καταρτίση πλήρες λεξι­κόν και πλήρη γραμματικήν του ποντιακού ιδιώματος. Το επιχείρημα είναι πολύ δύσκολον, διότι και οι ασχοληθέντες περί τον Πόντον σοφοί είναι ολίγοι και η διασπορά του λαού μας δυσχεραίνει ακόμη περισότερον το έργον, εν τούτοις ελπίζομεν ότι δύναται τούτο να αχθή εις αίσιον πέρας.Το παράδειγμα του εν Θεσσαλονίκη υπό την προεδρείαν του κ. Θ. Θεοφυλάκτου Κεντρικού Συνδέσμου των Ποντίων πολλαχώς ενισχύσαντος το έργον μας χρηστάς παρέχει ελπί­δας, ότι και οι απανταχού αγαπητοί Πόντιοι προθύμως, καθ’ ο έκαστος δύναται, θα συντρέξουν προς ευόδωσιν του έργου της Επιτροπής.

Ο ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ

ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ ΤΡΑΠΕΖΟΥΝΤΟΣ

ΧΡΥΣΑΝΘΟΣ

Advertisements