fanis.jpgΤου Φάνη Μαλκίδη

   

Το Ποντιακό, αποτελεί ένα θέμα το οποίο  απασχολεί την κοινωνία και την επιστήμη τα τελευταία χρόνια, παρότι το  κομμάτι αυτό του μείζονος Ελληνισμού συνεισέφερε  σε διάφορες χρονικές φάσεις  στα ελλαδικά και ελληνικά πολιτικά, οικονομικά, κοινωνικά και πολιτιστικά θέματα.

Το Ποντιακό  ζήτημα με τις τρεις συνιστώσες του (γενοκτονία ελληνόφωνοι στην Τουρκία και ιδιαίτερα στον τόπο διαβίωσής τους στον Πόντο,  και οι Πόντιοι της πρώην Σοβιετικής Ένωσης), ενώ θα έπρεπε να αποτελούσε θέμα  προτεραιότητας για την επιστημονική έρευνα, την κοινωνική- συλλογική   δραστηριότητα και την εξωτερική πολιτική, δεν αποτέλεσε σε καμία περίπτωση, πρωταγωνιστικό θέμα.

Μετά το 1922- 1923,  το ζήτημα της γενοκτονίας των Ελλήνων του Πόντου απουσίαζε από την επίσημη πολιτική ατζέντα και  συζήτηση στην ελληνική κοινωνία.

Στην μεν πολιτική σφαίρα  οι Πόντιοι ήταν μία μεγάλη, συμπαγής λόγω παραδόσεων κοινωνική ομάδα όπου ο κάθε κρατικός -πολιτικός -κομματικός σχηματισμός μπορούσε να υλοποιήσει θέματα πελατειακής πολιτικής. Στην ελληνική κοινωνική- συλλογική  δομή  τις περισσότερες φορές οι Πόντιοι ταυτιζόταν με το χορό και το τραγούδι. Παρά το αρνητικό όμως κλίμα,  η σιωπή και η λήθη δεν κυριαρχούν αιώνια, και όταν στις 24 Φεβρουαρίου 1994 η Βουλή των Ελλήνων ψήφισε την ανακήρυξη της 19ης  Μαΐου ως «Ημέρα Μνήμης για τη Γενοκτονία των Ελλήνων στο Μικρασιατικό Πόντο», ημέρα που ο Μουσταφά Κεμάλ αποβιβάστηκε στη Σαμψούντα, φάνηκε ότι κάτι μπορεί να αλλάξει.

Τουλάχιστον από τους θεσμούς που πρέπει να υπερασπίζουν το συμφέρον του λαού και της ιστορίας. Εντούτοις   ο χρόνος έδειξε ότι δεν έγιναν τα δέοντα για τη διεθνοποίηση, από την ελληνική πολιτεία,  της γενοκτονίας των Ελλήνων του Πόντου. Έτσι πολλές φορές η ημέρα τιμής των μαζικά δολοφονημένων Ποντίων περιορίστηκε στο τυπικό του νόμου, στην τυπολατρία της τελετής κάθε 19η Μαΐου στο ηρώο της πόλης- μέχρι σήμερα δεν έχει ανεγερθεί εθνικό μνημείο- ή  συρρικνώθηκε εν μέσω άλλων προτεραιοτήτων που αμφισβήτησαν τη διάθεση του πολιτικού κόσμου να υπερασπιστεί τη μνήμη. Όπως άλλωστε έγινε και στις περιπτώσεις  των ελληνόφωνων του Πόντου και των Ελλήνων, ποντιακής καταγωγής, που ζουν στην πρώην Σοβιετική Ένωση, ή έχουν έλθει στην Ελλάδα.

 

Έτσι η υπόθεση της διεθνοποίηση της γενοκτονίας δεν αποτέλεσε  μία υπόθεση του ελληνικού κράτους,  δηλαδή της πολιτικής του όπως θα έπρεπε να είναι ακολουθώντας παραδείγματα άλλων κρατικών θεσμών, και έγινε ζήτημα των συλλογικών αντιπροσωπεύσεων των Ελλήνων, στην Ελλάδα και  το εξωτερικό. Η πρωτοβουλία των συλλόγων, των τοπικών αυτοδιοικητικών θεσμών να στηρίξουν την έκθεση και τις εκδηλώσεις για τον Πόντο, στη Δράμα, αποδεικνύει τα παραπάνω.

 Τα ίδια έγιναν και στην Καβάλα, στη Βέροια, στη Θεσσαλονίκη, το Βόλο, στη Ρωσία και ελπίζουμε και αλλού. Επίσης φαίνεται ότι μπροστά στη στάση των κεντρικών πολιτικών θεσμών να απαξιώνουν την ελληνική ιστορία και το αίτημα των Ελλήνων για την αναγνώριση της γενοκτονίας από ξένες κυβερνήσεις και κοινοβούλια, ώθησε τους Έλληνες του εξωτερικού να κινηθούν «εκτός πρωτοκόλλου» και να αναζητήσουν αυτοί τα δικαιοσύνη. Αυτό αποδεικνύεται από τις δεκάδες αναγνωρίσεις της γενοκτονίας από θεσμούς των ΗΠΑ, από τη Διεθνή Ένωση Ακαδημαϊκών για τη Μελέτη των Γενοκτονιών, αυτό δείχνει η έκθεση  -εκδήλωση για τον Πόντο, που πραγματοποιήθηκε  στο ομοσπονδιακό κοινοβούλιο του  Καναδά, στην πρωτεύουσα Οτάβα.

 

Ο Ποντιακός Ελληνισμός- όπως άλλωστε και ο Θρακικός και ο Ιωνικός (μικρασιατικός) Ελληνισμός- δεν είναι δυνατό  να αγνοείται  από την ελληνική πολιτεία. Μία πολιτεία η οποία  δεν πράττει τα καίρια, όπως έγραφε ο Αισχύλος. Στην περίπτωση αυτή όταν οι θεσμοί βρίσκονται σε κρίση, ή όταν δεν μπορούν,  την ευθύνη για την ανάδειξη του Ποντιακού και κάθε άλλου σημαντικού ζητήματος,  στην Ελλάδα και το εξωτερικό, την αναλαμβάνουν οι πολίτες. Αυτοί τουλάχιστον  έχουν δείξει ότι σέβονται την ιστορία και την αλήθεια. 


 
Μέρος της ομιλίας του Φάνη Μαλκίδη στην   παρουσίαση των βιβλίων του Κωνσταντίνου Ε. Φωτιάδη για τη γενοκτονία των Ελλήνων του Πόντου, στη Δράμα  URL: www.malkidis.info    e-mail: fmalkidi@bscc.duth.gr

Advertisements